Web Tasarım

Web Tasarım Sürecini Sitenizin Göreviyle Başlatıyoruz

Bir sitenin nasıl görüneceğini konuşmadan önce ne iş göreceğini konuşuyoruz. Kimi işletme için sitenin görevi telefonun çalmasını sağlamaktır; kimi için teklif formunun doldurulması ya da ürün yelpazesinin eksiksiz görülmesidir. Ardahan’da hizmet veren bir işletmenin sitesi çoğu zaman müşteriyle kurulan ilk temastır ve bu temasın nasıl sonuçlanmasını istediğinizi bilmeden atılan her adım tahmine dayanır. Bu yüzden web tasarım sürecini kısa bir soru listesiyle açıyoruz: Siteye kimler gelecek, ne arayacaklar, sayfadan ayrılmadan önce hangi adımı atmalarını istiyorsunuz? Yanıtları sizinle birlikte yazıya döküyor, sonraki her kararı bu yazılı çerçeveye göre tartıyoruz. İlk taslağı sunduğumuzda da her ekranı, bu göreve ne ölçüde hizmet ettiğine bakarak birlikte değerlendiriyoruz. Renk, yazı karakteri ya da hareketli öğeler de önemlidir, ancak sitenin görevini desteklediği ölçüde anlam kazanır. Görev netleştiğinde gereksiz sayfalar kendiliğinden elenir ve bütçeniz gerçekten işe yarayan bölümlere ayrılır.
Görevi belirledikten sonra ziyaretçiyi tanımaya geçiyoruz. Bunun için en verimli kaynak, çalışanlarınızın telefonda ya da tezgâhta her gün duyduğu sorulardır. Fiyatın neye göre değiştiği, teslimatın nasıl yapıldığı, randevu için hangi bilgilerin gerektiği gibi sorular aslında sitenin taslak içeriğidir. Bu soruları sizden ve ekibinizden topluyor, en sık tekrarlananları sayfa planının merkezine yerleştiriyoruz. Toplanan sorular, ilerleyen aşamada sık sorulan sorular bölümünün de ham malzemesi olur. Ziyaretçinin kararını geciktiren kaygıları da not ediyoruz; bazen bu kaygı bir çalışma saati bilgisinin eksikliği, bazen de daha önce yapılmış işlerden birkaç örnek görme isteğidir. Kararsız kalan bir ziyaretçiye bu tür bir kanıt sunmak, çoğu zaman uzun bir tanıtım yazısından daha ikna edicidir. Benzer alanda çalışan işletmelerin sitelerine de bakıyoruz, fakat amacımız onları taklit etmek değil, müşterinin orada bulamadığı bilgiyi fark etmektir. Bu inceleme, sitenizin hangi konuda daha açık ve daha güven verici olabileceğini gösterir, tasarım kararlarına da somut bir gerekçe kazandırır.
Keşif aşamasının son adımı, başarının neyle ölçüleceğine karar vermektir. Arama düğmesine dokunulması, formun gönderilmesi ya da yol tarifinin açılması sayılabilir eylemlerdir; bunları yayından önce ölçüm araçlarına tanımlıyoruz. Ölçüm kurulumunu kişisel verileri koruyan ayarlarla yapıyor, ziyaretçinin çerez tercihine saygı gösteren bir düzen kuruyoruz. Böylece birkaç ay sonra sitenin işe yarayıp yaramadığını izlenimle değil, kayıtlarla konuşabiliriz. Aynı toplantıda kapsamı da netleştiriyoruz: sayfa sayısı, dil seçenekleri, randevu ya da teklif formu gibi özel işlevler ve içerik girişini kimin yapacağı. Bu kararları iki sayfayı geçmeyen bir kapsam belgesinde toplayıp onayınıza sunuyoruz. Takvimin hangi onay adımlarına bağlı olduğu da bu belgede açıkça yazılır. Belge, web tasarım süreci boyunca iki taraf için de ortak bir başvuru noktası olur. Yeni bir istek geldiğinde kapsamın içinde mi dışında mı kaldığını tartışmaya gerek kalmadan görebiliriz. Kapsamın baştan yazılı olması, takvimi ve bütçeyi sonradan eklenen sürpriz taleplere karşı korur.

Sayfa Planını Gerçek İçerikle Birlikte Kuruyoruz

Site haritası, keşifte toplanan soruların sayfalara dağıtılmış hâlidir. Her sayfaya tek bir ana görev veriyoruz; hizmetlerinizi anlatan sayfa ile iletişim sayfası aynı işi yapmaya çalışmaz. Sayfaların görevini ve hangi soruya yanıt vereceğini tek cümleyle yazdığımız bu plan, içerik hazırlığının da iskeletini oluşturur. Menü başlıklarını kurum içinde kullanılan terimlerle değil, müşterinin kullandığı kelimelerle adlandırıyoruz, çünkü ziyaretçi aradığını ancak tanıdığı bir sözcükte bulur. Küçük bir işletme için birkaç temel sayfa çoğu zaman yeterlidir; ürün çeşidi geniş olan bir işletmede ise kategori sayfaları ve filtreler gerekir. Menüde yer almayan ama erişilebilir olması gereken yasal metinleri ve yardımcı sayfaları da ayrıca listeliyoruz. Planı çizerken ileride eklenecek bölümlere de yer bırakıyoruz. Bugün tek bir hizmet sunuyor olsanız bile yarın ikinci bir hizmet eklendiğinde menünün dağılmaması ve sayfa adreslerinin değişmemesi gerekir. Adreslerin sabit kalması, ziyaretçilerin kaydettiği bağlantıları ve arama motorlarının sayfalarınız hakkında zamanla biriktirdiği bilgiyi korur.
Metinleri, tasarım bittikten sonra doldurulacak bir boşluk olarak görmüyoruz. Görsel düzen içeriğin uzunluğuna ve önem sırasına göre biçimlendiği için web tasarım çalışmasına gerçek metinlerle başlamayı tercih ediyoruz. Sizinle yaptığımız görüşmelerden ve gönderdiğiniz belgelerden ilk taslakları biz hazırlıyoruz; siz de fiyat politikası, hizmet kapsamı ya da teslim koşulu gibi bilgilerin doğruluğunu kontrol ediyorsunuz. Hazır metinleriniz varsa onları atmıyor, güncelliğini yitirmiş bölümleri ayıklayıp dili sadeleştirerek yeni yapıya uyarlıyoruz. Paragrafları kısa tutuyor, her ara başlığın bir soruya yanıt vermesine dikkat ediyoruz. Teknik bir terim kullanmak gerektiğinde yanına kısa bir açıklama ekliyoruz. Dilin tonunu işletmenizin müşteriyle konuşma biçimine yaklaştırıyoruz; bir hukuk bürosu ile bir kafe aynı cümle yapısını kullanmaz. Her sayfanın sonunda ziyaretçinin atacağı bir sonraki adımı açıkça gösteriyoruz. Yazım ve noktalama denetimini yayından önce ayrıca yapıyoruz, çünkü küçük hatalar bile ziyaretçide özensizlik izlenimi bırakabilir.
Görsellerde gerçek fotoğrafı hazır görsellere tercih ediyoruz. İş yerinizin girişi, ekibiniz, ürünleriniz ya da tamamlanmış bir işin öncesi ve sonrası, ziyaretçiye hiçbir hazır görselin veremeyeceği bir güven verir. Profesyonel çekim imkânı yoksa hangi karelere ihtiyaç olduğunu bir liste hâlinde paylaşıyor, telefonla çekim yaparken ışık ve açı konusunda pratik öneriler veriyoruz. Listede her fotoğrafın hangi sayfada, hangi yönde ve hangi amaçla kullanılacağını da belirtiyoruz. Gelen fotoğrafları kırpıyor, renklerini dengeliyor ve sayfadaki yerine uygun boyutlarda kaydediyoruz. Her görsele içeriğini anlatan kısa bir alternatif metin ekliyoruz; bu metin, ekran okuyucu kullanan ziyaretçilere ve arama motorlarına görselin ne gösterdiğini anlatır. Kısa tanıtım videoları düşünüyorsanız onlar için de benzer bir çekim planı çıkarıyoruz. Logonuzun vektörel dosyası elinizde değilse onu da temiz bir biçimde yeniden çiziyoruz. Böylece logo hem küçük bir telefon ekranında hem de geniş bir monitörde keskin görünür.

Okunaklı, Hızlı, Arama Motorlarınca Kolay Anlaşılan Sayfalar

Görsel tasarıma logonuzdan ve varsa basılı tanıtım malzemelerinizden yola çıkarak başlıyoruz. Renk paletini birkaç ana tonla sınırlı tutuyor, her rengin görevini baştan belirliyoruz; biri düğmelerde, biri başlıklarda, biri uyarı mesajlarında kullanılır. Yazı karakterini süs olsun diye değil, uzun metinde okuru yormadığı için seçiyoruz. Başlık, düğme, form alanı ve kart gibi tekrar eden öğeleri tek bir stil setinde topluyoruz. Bu set, sitenin her sayfasında aynı dili konuşmasını sağlar ve ileride yeni sayfa eklemeyi kolaylaştırır. Web tasarım taslaklarını onaya sunarken yalnızca ana sayfayı değil, bir iç sayfayı ve iletişim sayfasını da gösteriyoruz, çünkü ziyaretçilerin önemli bir kısmı siteye doğrudan iç sayfalardan girer. Geri bildirimlerinizi tek bir listede topluyor, her düzeltmenin hangi taslağa işlendiğini işaretliyoruz. Metin ile arka plan arasındaki kontrastı erişilebilirlik ölçütlerine göre kontrol ediyor, açık gri küçük yazılar gibi okumayı zorlaştıran alışkanlıklardan uzak duruyoruz.
Tasarımı önce telefon ekranı için çiziyor, sonra tablet ve masaüstüne genişletiyoruz. Bu sıralama, küçük ekranda gerçekten gerekli olanı seçmeye zorlar ve sayfaları sadeleştirir. Arama ve yol tarifi düğmelerini başparmağın rahatça ulaştığı yere koyuyor, dokunma alanlarını yanlış seçime yol açmayacak genişlikte tutuyoruz. Yazı boyutunu, satır aralığını ve kenar boşluklarını da küçük ekranda rahat okunacak biçimde ayarlıyoruz. Formlardaki alan sayısını azaltıyor, telefon numarası ya da e-posta girilirken klavyenin doğru türde açılmasını sağlıyoruz. Müşterileriniz sitenize çoğu zaman mobil veriyle ulaştığı için sayfa ağırlığını da yakından izliyoruz. Görselleri modern dosya biçimlerinde sıkıştırıyor, ekranın altında kalan görsellerin ancak kaydırıldığında yüklenmesini sağlıyor, gereksiz betik ve eklentileri projeye hiç almıyoruz. Hızı tahminle değil, ölçüm araçlarıyla ve yavaş bağlantı benzetimiyle sınıyoruz. Sonuçları sizinle teknik ayrıntıya boğmadan paylaşıyoruz; hangi sayfanın neden yavaş olduğunu ve bunun için ne yaptığımızı sade bir notla anlatıyoruz.
Arama motorlarının sitenizi doğru anlaması için gereken temel ayarları tasarımla aynı anda kuruyoruz. Her sayfanın kendine ait bir başlık etiketi ve açıklaması oluyor; sayfa adresleri kısa, okunabilir ve Türkçe karakter sorunu çıkarmayacak biçimde düzenleniyor. Başlık sıralamasını görsel büyüklüğe göre değil, içeriğin mantığına göre kuruyoruz. Görsellerin dosya adlarını da içeriği anlatacak biçimde veriyoruz. Site haritası dosyasını oluşturup arama konsoluna bildiriyor, işletme adınızın, adresinizin ve telefonunuzun sitede ve harita kaydınızda aynı biçimde yazılmasına dikkat ediyoruz. Sosyal medyada paylaşıldığında düzgün görünmesi için her sayfaya uygun bir paylaşım görseli ve başlığı tanımlıyoruz. Bu adımlar bir sıralama vaadi anlamına gelmez; yalnızca sitenizin aramalarda değerlendirilebilmesi için sağlam bir zemin hazırlar. Kapsamlı bir arama optimizasyonu ayrı bir çalışmadır, ancak web tasarım aşamasında atlanan temel adımları sonradan telafi etmek hem zaman hem bütçe kaybettirir. Doğru kurulmuş bir altyapıyla siteniz, yayına çıktığı gün taranmaya hazır olur.
Yayına Geçiş, Düzenli Bakım, Hesap Sahipliği
Yayın gününden önce siteyi bir ziyaretçi gibi baştan sona geziyoruz. Formların doğru adrese ulaştığını, telefon numarasına dokununca aramanın başladığını ve harita bağlantısının doğru konumu açtığını tek tek deniyoruz. Aynı kontrolü farklı tarayıcılarda ve farklı ekran boyutlarında tekrarlıyoruz. Eski bir siteniz varsa, arama motorlarında dizine eklenmiş eski adresleri yeni sayfalara yönlendiren bir liste hazırlıyoruz. Böylece yıllar içinde kazanılmış görünürlük boşa gitmez, eski bağlantılara tıklayanlar da hata sayfasıyla karşılaşmaz. Güvenlik sertifikasının etkin olduğunu, çerez bildiriminin yasal gerekliliklere uygun çalıştığını ve ölçüm kodlarının veri toplamaya başladığını doğruluyoruz. Yayını trafiğin sakin olduğu bir saatte yapıyor, ilk günlerde hata kayıtlarını ve form bildirimlerini yakından izleyerek gözden kaçan küçük sorunları hızla kapatıyoruz. Yayının hemen ardından site haritasını arama konsoluna yeniden gönderiyor, sayfaların dizine eklenme durumunu takip ediyoruz. Sizden de ilk hafta boyunca gözünüze çarpan her ayrıntıyı bize iletmenizi rica ediyoruz.
Bir site yayına alındıktan sonra da bakım isteyen, yaşayan bir sistemdir. İçerik yönetim sistemi, tema ve eklentiler düzenli güncelleme ister; güncellemeleri önce bir test kopyasında deniyor, sorun çıkmadığını görünce canlı siteye aktarıyoruz. Hangi eklentinin neden kurulduğunu bir listede tutuyor, kullanılmayanları kaldırıyoruz; böylece hem güvenlik açığı riski hem de güncelleme yükü azalır. Yedekleri sitenin bulunduğu sunucudan ayrı bir yerde tutuyor, geri yüklemenin gerçekten çalıştığını belirli aralıklarla sınıyoruz. Duyuru eklemek, fiyat listesini değiştirmek ya da yeni fotoğraf yüklemek gibi günlük işleri kendiniz yapabilmeniz için yönetim panelini sadeleştiriyor ve kısa bir kullanım eğitimi veriyoruz. Eğitimin ardından sık yapılan işlemleri adım adım anlatan yazılı bir not da bırakıyoruz. Bakım anlaşmasının neleri kapsadığını, hangi isteğin ayrı bir web tasarım talebi sayılacağını baştan yazılı olarak belirliyoruz. Bu açıklık, iki tarafın beklentisini de aynı çizgide tutar.
Alan adının ve barındırma hesabının işletmeniz adına kayıtlı olmasını şart koşuyoruz. Kurulum sırasında hesapları sizin bilgilerinizle açıyor, yönetici erişimlerini teslimde size bırakıyoruz. Erişimler size geçtikten sonra şifreleri kendi belirleyeceğiniz yenileriyle değiştirmenizi öneriyoruz. Tasarım dosyaları, logonun farklı biçimleri ve sitede kullanılan görsellerin özgün hâlleri de teslim paketinin parçasıdır. Bu yaklaşımın nedeni basit: İleride başka bir ekiple çalışmaya karar verirseniz sitenizi taşımak için kimseden izin almak zorunda kalmamalısınız. Alan adının yenileme tarihini takviminize not etmenizi de hatırlatıyoruz; süresi dolan bir alan adı, sitenin bir gecede erişilemez hâle gelmesine yol açabilir. Ardahan’daki bir işletmeyle çalışırken de sürekliliği bir bağımlılık ilişkisiyle değil, verdiğimiz hizmetin sonuçlarıyla sağlamayı tercih ediyoruz. Teslimden sonra sorularınız için bize ulaşabileceğiniz kanalları açıkça belirtiyor, destek taleplerini kayıt altına alıyoruz. Böylece hangi talebin ne zaman geldiğini ve nasıl çözüldüğünü siz de geriye dönüp görebilirsiniz.

Web Tasarım Çalışması Hakkında Merak Edilenler

Hayır. Hizmetlerin adları ve her sayfanın amacı netleştiğinde çalışma başlayabilir. Eksik kalan metinler için hangi bilginin kimden alınacağı bir içerik planında gösterilir; böylece onay bekleyen bölümler süreci durdurmadan sırayla tamamlanır.
Alan adının sahipliği ve barındırmanın koşulları incelendikten sonra çoğu durumda mevcut altyapı korunabilir. Sunucunun teknik sürümü, kaynak sınırları ve erişim bilgileri yeni sitenin ihtiyaçlarıyla karşılaştırılır; uyum sorunu çıkarsa taşınması gereken kısımlar önceden belirtilir.
Metinler, görseller, referanslar ya da duyurular gibi sık değişen bölümler için düzenleme seçenekleri hazırlanır. Ekibin kullanmayacağı teknik ayarlar panelden uzak tutulur; böylece günlük güncellemeler, sayfayı yanlışlıkla bozma riski olmadan yapılabilir.
Telefon görünümü, masaüstü sayfanın yalnızca küçültülmüş hali değildir. Başlıkların satır kırılımı, kartların sırası, dokunma alanları ve formlar küçük ekran ölçülerinde ayrıca ele alınır; bölümler gerçek cihazlarda denenerek okuma sırasının korunduğu doğrulanır.
Yayındaki adresler geçiş öncesinde tek tek çıkarılır ve yeni yapıdaki karşılıkları belirlenir. Değeri süren bağlantılar uygun sayfalara yönlendirilir; karşılığı olmayan ya da döngüye giren adresler ise temizlenir, böylece ziyaretçi boş bir sayfayla karşılaşmaz.
Hata düzeltmesi, içerik güncellemesi ve yeni özellik talebi birbirinden ayrı başlıklar olarak ele alınır. Dahil edilen destek süresi ile başvuru yöntemi teklifte açıkça yazılır; kapsamı büyüten yeni istekler ise ayrıca değerlendirilir.